فرنگیز حاجی ستاری: کتاب یوردومون دیرلی سوزلری (انتشارات عطران)

0

از زمانى که دختر دانش ‏آموز و نوجوانى بودم، عشق به‏ جمع‏ آورى امثال و حکم و اصطلاحات زبان ترکى آذرى را در سر می پروراندم. در آن روزها هم ه‏ى هم‏کلاسی ‏ها و حتى هم‏ مدرسه ‏اى‏ هایم که از علاقه‏ ى وافر من به این کار آگاهى پیدا کرده بودند، بسیج شدند تا از پدرومادرها، پدربزرگ و مادربزرگ‏ها و اشخاص باتجربه‏ ى قوم خود، امثالى جمع‏ آورى و به من هدیه کنند. این کار مدتى طولانى و با شوروشوق خاصى ادامه پیدا کرد. دفترچه ‏اى حاوى ده ‏ها مثل و کلمات قصار جمع ‏آورى و به ‏خیال خوش جوانى آماده ‏ى چاپ گردید. دریغا که با محدودیت‏ هائى که از لحاظ وجود ناشر و چاپخانه‏اى مجهز پیش آمد، امکان چاپ و نشر آن میّسرنشد.

این شور و جذبه سال‏ها به دست فراموشى سپرده شد تا این که در سال‏هاى اخیر عشق پردازش به‏ این کار از زیر خاکستر زمان دوباره در وجودم سربلند کرد. بررسى و مطالعه در اندیشه‏ ها و آرزوها، رفتار و کردار، افق دیدوداورى، طریقه‏ ى معاش، رسوم و آداب، زندگى مادى و معنوى مردم سرزمین مادرى‏ام که از علایق دیرینه ‏ام بود مرا با تلاش بیشترى به جمع‏آورى و تدوین مثل‏ها و کلمات قصار و بررسى مواردى نو در زبان ترکی آذرى واداشت. در این راه بزرگترین یاورم کتاب پرارزش «امثال و حکم دهخدا» بود که «مشابه‏ ها» و «نظیر»هاى مناسب براى بسیارى از مثل‏ها بیابم. براى دسترسى بهتر به مفاهیم و معانى دقیق کلمات و اصطلاحات از کتاب «آتالار سوزو» و «واحدین غزللرى» نیز به ره‏ها جسته ‏ام. اینک به‏ جمع‏آورى حدود سه هزار فقره سخنان پندآموز و کلمات قصار رایج در زبان ترکى آذرى که برخى می رفت تا به بوته ى فراموشى نیز سپرده شود، نائل آمده‏ ام. با در نظر گرفتن این که گونه گونى‏ ها و اختلاف ‏نظرهایى  در این زمینه می ‏تواند وجود داشته باشد و گریزى از آن نیست، نهایت تلاش خود را به کار برده ‏ام تا آنجایى که در توان دارم به اصالت مطالب دست یابم. اما خود اعتراف دارم که هنوز در این زمینه کارهاى زیادى باید صورت بپذیرد و کاستى و نقص ناگزیر است .باز هم نیک مى ‏دانم که دراز است ره منزل و من نوسفرم … با این وجود مجموعه حاضر را چون برگ سبزى به علاقمندان حفظ فرهنگ اصیل سرزمین آذربایجان تقدیم می ‏دارم.

ملاحظات چندى که در تدوین این مجموعه به کار رفته است عبارت است از:

۱ـ مندرجات براساس ترتیب حروف الفباى فارسى تنظیم شده است.

۲-در این کتاب علامت همزه (ئ)          بعد از حرف   ( ی )   آمده است.

۳ـ علاوه بر ترجمه ‏ى تحت‏ اللفظى متن ترکی‏ آذرى به فارسى و تفسیر یا کاربرد آن‏ها، در بیشتر موارد نظایر فارسى مثل‏ها نیز آورده شده است.

۴ـ در ترجمه‏ى تحت‏ اللفظى لغات و اصطلاحات زبان ترکی آذرى به فارسى، کلماتى که آوردن آن‏ها در فهم مقصود لازم می ‏نمود، با قراردادن در داخل [     ]  یا «» مشخص شده است.

۵ـ حکایات مرتبط به همراه بعضى از امثال آورده شده است.

در خاتمه مراتب حق‏ شناسى و سپاس فراوان خود را از دانشمند محترم جناب آقاى منوچهر رئیس‏ زاده و استاد ارجمند جناب آقاى دکتر حسن احمدى گیوى که در جمع‏ آورى و یافتن مفاهیم دقیق مرا یارى ‏ها و همراهى ‏ها نموده‏ اند ابراز می ‏دارم و از خداوند متعال براى وجود ارزشمند ایشان و همه‏ ى کسانى که براى اشاعه‏ ى فرهنگ گام‏ هایى برداشته ‏اند، طول عمرى باعزت مسألت می ‏نمایم.

انتشارات عطران 021-66191000 WWW.ATRANBOOK.IR

انتشارات عطران
۰۲۱-۶۶۱۹۱۰۰۰
WWW.ATRANBOOK.IR

نظرات بسته اند