چاپ رایگان کتاب

عنوان مقاله: بررسی آلودگی خاک سطحی به فلزات سنگین کادمیوم وسرب در اثر کارخانه فولاد یزد (مصطفي ابياره، فرهاد نژادكوركي)

0

عنوان مقاله:

بررسی آلودگی خاک سطحی به فلزات سنگین کادمیوم وسرب در اثر کارخانه فولاد یزد

نویسنده:

مصطفي ابياره، فرهاد نژادكوركي

چکیده:

اثرانسان بر روی زیست کره بسیار وسیع و پیچیده بوده واغلب منجر به تغییرات برگشت ناپذیری می شود همه تغییرات انسان زاد تعادل طبیعی هریوم سامانه ای که به تدریج طی یک دوره طولانی تشکیل شده را برهم می زند.
بنابراین این تغییرات اغلب منجر به فروگاهی محیط زیست انسانی می شود.  باطله های معدنی غنی از فلز و کارخانه های ذوب فلزات، بیشترین فعالیت های انسانی هستند که می توانند سیستم خاک را با مقادیر زیادی فلزات سمي آلوده کنند.
در طول قرن گذشته صنایع پیرومتالورژیکی محیط اطراف خود را به وسیله گسیل گرد و غبار حاوی فلزات سنگین آلوده کرده اند، این گرد و غبارها در خاک مخلوط می شوند. سپس خاک های آلوده شده به دوطريق خطر زیست محیطی ثانویه محسوب می شوند:
1- آلودگی غلات و سبزیجات، که به ویژه زمانی که خاک ها برای کشاورزی استفاده شوند دارای اهمیت می باشند.
۲- آلودگی آب زیرزمینی بوسیله مهاجرت فلزات از سیستم خاک به آب  خاک به عنوان بخشی از سیستم زیست زمین شیمیایی نقش مهمی در چرخه عناصر ایفا می کند و عملکردی مهم در ذخیره و تصفیه عناصر، انتقال اجزاء و رابطه اجزای زنده و غیر زنده دارد.
خاک ها به عنوان پالاینده های طبیعت محسوب می شوند، علاوه بر اینکه تأمین کننده مواد غذایی هستند.
خاصیت تصفیه کنندگی نیز دارند این خاصیت خاک در اثر خواص فیزیکی، خواص شیمیایی و خواص زیستی آنها حاصل می شود ، آلودگی زیست محیطی ایجاد شده به وسیله معدنکاری و صنایع ذوب فلزات یک مشکل جهانی بوده و به افزایش نگرانی در میان دانشمندان شده است.
علاوه بر نابودی پوشش گیاهی و فرسایش زمین های کشاورزی که مستقیما بوسیله معدن کاری و ذوب فلزات سبب می شود، رها سازی فلزات سنگین یک مشکل جدی برای محیط زیست است.
غفلت ناصر جزیی در خاکها به نوع و شیمی مواد ما در یکه خاک از آن تشکیل یافته بستگی دارد و رفتار زمین شیمیایی عناصر، تابع حضور کانی های رسی، اکسیدهای آهن و منگنز و مواد آلی که سبب جذب سطحی عناصر جزیی در خاک می گردند، میباشد، اما فعالیتهای انسان زاد به ویژه فرآیند ذوب فلزات در کوره های ذوب به تمرکز مازاد بر این فلزات در خاک و افزایش جذب سطحی عناصر منجر میشود.
آلودگی خاک یکی از مهمترین مشکلات زیست محیطی است که امروزه جوامع انسانی را تهدید می کند. آلودگی خاک سبب از بین رفتن پوشش گیاهی و کاهش رشد و نمو گیاهان و در نهایت منجر به فرسایش و عدم حاصل خیزی خاک می شود.
در میان صنایع مختلف، صنایع فولاد از جایگاه خاصی برخوردارند. در سالهای اخیر مصرف سرانه فولاد شاخص توسعه یافتگی کشورها بوده و این سایت ایل بسیاری از صنایع دیگر گردیده است.
تولید فولاد خطراتی برای سلامتی و ایمنی بشردارد انبارهای قراضه و فعالیتهای مرتبط با آنها یک مسئله عمیق زیست محیطی به ویژه در ارتباط با خاک ها می باشد.
علاوه بر آن مسائل دیگری چون گازهای خروجی، سرباره ها و … نیز مد نظر بوده اند، که جهت نیل به توسعه پایدار و تولید پاک قابل بررسی و تعمق هستند، مطالعات متعددی در ایران و جهان جهت تعیین توزیع مکانی غلاظت فلزات سنگین صورت گرفته است.
سیده معصومه طباطبایی و همکاران در سال ۱۳۹۱ به بررسی منابع انتشار فلزات سنگین (آهن، منگنز، کروم) در خاکهای اطراف مجتمع گروه ملی صنعت فولاد ایران در اهواز پرداختند.
مطالعات گوپتا و همکاران در سال ۲۰۱۰ به بررسی ذرات معلق و فلزات سمي حاصل از تولید آهن اسفنجی در ایالت گوا در هند پرداخته که نتایج نشان داد فلزات ایجاد شده شامل ارسنیک، کادمیوم، مس، کبالت، کروم، آهن، منگنز، نیکل، سرب و روی هستند.
أنيا و دوبیوس در سال ۱۹۹۴ به بررسی پراکنش زمین آماری عناصر سنگین بر روی ۳۶۶ نمونه از خاک سطحی در منطقه ای به وسعت ۱۴کیلومتر مربع در منطقه سوئیس پرداختند و به این نتیجه رسیدند که منشاء اصلی کبالت و نیکل ناشی از مواد مادری، سرب به دلیل شرایط موضعی پراکنش کودهای شیمیایی به خاک و کادمیوم ناشی از فعالیت واحد صنعتی موجود در فاصله ۲ کیلومتری منطقه مطالعاتی بوده که به نظر می رسید باد عامل موثری برای انتقال کادمیوم بوده است.
محمدی (۱۹۹۷) و وان مروین (۱۹۹۳)نيز با استفاده از تکنیک زمین آماری، ساختار مکانی کادمیوم را مورد بررسی قرار داده و باد را عامل موثری جهت پراکنش این عنصر اعلام کرده اند.
فريد مر و همکاران در ۱۳۷۴ به بررسی آلودگی خاک جزیره قشم به فلزات سنگین در اثر فعالیت کارخانه ذوبه روی پرداختند، که نتایج نشان داد خاک اطراف کارخانه نسبت به فلزات سنگین به ویژه فلزات کادمیوم ، آرسنیک، سرب و روی به شدت آلوده شده است و بافزایش فاصله از کارخته از میزان آلودگی فلزات آلاینده کاسته می شود.
راست منش و همکاران در سال ۱۳۹۲ به ارزیابی غنی شدگی فلزات سنگین راهن، منگنز، نیکل، سرب و روی در خاک نواحی اطراف شرکت فولاد خوزستان پرداختند. نتایج نشان داد فلزاتو ویونیک دارای آلودگی کی و سایر فلزات دارای آلودگی متوسط هستند.
نعیمی و همکاران در سال ۱۳۹۲ به بررسی تغییرات عمقی و سطحی سرب و نیکل در خاکهای منطقه صنعتی ذوب آهن اصفهان بررسی ها نشان داد که منطقه از نظر آلودگی به نیکل دارای شدت آلودگی کم و از نظر آلودگی به سرب، منطقه دارای شدت آلوگی بیشتری می باشد.

بانک مقالات محیط زیست

مقاله مذکور دارای نشان ثبت ملی از سازمان اسناد بوده و مورد تأیید دبیرخانه دائمی مرکز عطران می باشد. پل ارتباطی انتشارات عطران 66191000-021 و پشتیانی تلگرام آنلاین 09108172896 می باشد. جهت دانلود فایل مقاله بر روی گزینه “خرید” کلیک نمایید: